Historie

Omdat Alkmaar '54 en FC Zaanstreek in 1967 gezamenlijk meer toekomst zagen in het betaalde voetbal, fuseerden de twee profclubs dat jaar tot AZ'67. In de beginjaren contracteerde de club veel buitenlandse spelers, maar dat leidde tot een grote schuldenlast.

Interviews

Klik hier voor een overzicht van interviews met oud AZ-spelers in de rubriek Oude Kaas.

historie

Broers Molenaar
In 1972 zorgden de broers Klaas en Cees Molenaar voor de redding. De miljonairs speelden ooit zelf voor KFC (voorloper van FC Zaanstreek) en hadden in korte tijd een florerend bedrijf in huishoudelijke artikelen uit de grond gestampt: Wastora. Ze wilden maar ding: met AZ'67 naar de top.

Klaas Molenaar en Georg Kessler (r).
Klaas Molenaar en Georg Kessler (r).

Succesvolle periode
De financiële injecties van de Molenaars waren de aanzet tot een succesvolle periode, die eind jaren zeventig definitief gestalte kreeg. Daarvoor waren de spelers binnengedruppeld die AZ op de kaart zouden zetten. Kees Kist en Kristen Nygaard als eersten in respectievelijk 1972 en 1973, in de jaren daarop kwamen onder anderen Ronald Spelbos, Hugo Hovenkamp, Peter Arntz, Johnny Metgod, Jan Peters, Pier Tol, Eddy Treijtel, Bert van Marwijk, Willem van Hanegem en de Oostenrijkse spits Kurt Welzl. Georg Kessler was trainer en smeedde wellicht een van de beste clubelftallen uit de geschiedenis van het betaalde voetbal.

Beker en landstitel
Na de bekerwinst van 1978 veroverde AZ in 1981 de dubbel en een jaar later opnieuw de KNVB beker. Het seizoen 1980-1981 was toch al het meest succesvolle. Nadat AZ in de jaargang 1977-1978 Europees had gedebuteerd en in de tweede ronde van het UEFA Cup-toernooi was uitgeschakeld (na penalty's) door Barcelona, bereikte de club in 1981 de finale. Red Boys Differdange (Luxemburg), Levski Sofia (Bulgarije), Radnicki Nis (voormalig Joegoslavië), Lokeren (België) en Sochaux (Frankrijk) konden AZ niet stuiten.

De kampioensploeg van het seizoen 1980-1981.
De kampioensploeg van het seizoen 1980-1981.

UEFA Cup-finale
In de eindstrijd was het Ipswich Town van Frans Thijssen, Arnold Mühren en manager Bobby Robson te sterk. In Engeland verloor AZ met 3-0, zodat de 4-2 zege in het Olympisch Stadion (de Alkmaarderhout was te klein bevonden) niet genoeg was. Een jaar eerder in de eerste ronde van het EC II-toernooi had Ipswich ook al gewonnen.

Liverpool
AZ zou op Europees niveau nog twee keer tot de tweede ronde reiken, maar in 1982 verloor het van Liverpool (EC I, 2-2 en 2-3). Ook in de Eerste Divisie speelde de club geen voorname rol, totdat zakenman Dirk Scheringa voorzitter werd. AZ werd in 1996 kampioen, degradeerde een jaar later, maar keerde in 1998 weer terug onder leiding van trainer Willem van Hanegem.

Magere jaren
Daarna kwamen de magere jaren. Cees Molenaar overleed in 1979 en zes jaar later trok ook Klaas (hij stierf in 1996) zich terug. Het eens zo succesvolle AZ (het oprichtingsjaar werd in 1986 uit de naam geschrapt) hobbelde anoniem mee in de Eredivisie en de degradatie (in 1988) was onvermijdelijk.

Co Adriaanse
Vanaf het jaar 2002 zat de Alkmaarse club weer in de lift. De welbespraakte Co Adriaanse kwam in november 2002 naar AZ, nadat Henk van Stee de club had verlaten. De Amsterdammer had zijn ontslag bij Ajax verwerkt en vertelde tijdens zijn eerste persconferentie dat de doelstelling was om met AZ Europees voetbal te halen.

Co Adriaanse (r) en assistent-trainer Edward Metgod (VI Images).
Co Adriaanse (r) en assistent-trainer Edward Metgod (VI Images).

Europees voetbal
Adriaanse kwam zijn belofte na, want hij smeedde een hecht collectief dat hoge ogen gooide in de eredivisie. In het voorjaar van 2004 werd door een 7-0 zege op RKC Waalwijk na 22 jaar Europees voetbal veiliggesteld.

Halve finale in de UEFA Cup
Een seizoen later reikte AZ tot de halve finale in de UEFA Cup. Onder meer AJ Auxerre, Glasgow Rangers, Sjachtar Donetsk en Villarreal moesten geloven aan de Alkmaarse dadendrang, voordat Sporting Lissabon in de halve finale in een bloedstollende confrontatie te sterk was. In Lissabon verloor AZ met 2-1, thuis leek AZ lange tijd op rozen te zitten tot in de slotfase van de verlenging de Portugezen 3-2 maakten en op doelsaldo naar de finale gingen. Alkmaar was in tranen. In de competitie behaalde AZ een fantastische derde plaats. Adriaanse werd onder meer gekenmerkt door het introduceren van termen als 'scorebordjournalistiek', 'woonerfvoetbal' en 'kaaskijkers', wat hij later omboog in 'kaaskanjers'.

Louis van Gaal
Adriaanse vertrok in de zomer van 2005 naar FC Porto. Louis van Gaal, onder andere voormalig trainer van Ajax, FC Barcelona en het Nederlands elftal, volgde hem op. In dit jaar werd tijdens de bouw ook het hoogste punt van het nieuwe stadion bereikt. In dit onderkomen kreeg de club eindelijk de mogelijkheden om zich door te ontwikkelen.

Louis van Gaal.
Louis van Gaal.

AFAS Stadion
In het seizoen 2006-2007 verkaste AZ naar het huidige AFAS Stadion aan de rand van Alkmaar. Tijdens het eerste seizoen in het nieuwe onderkomen bereikte AZ de kwartfinale van het UEFA Cup-toernooi, waarin Werder Bremen te sterk was (0-0, 1-4), de finale van de KNVB beker (verlies na strafschoppen) en miste het op een haar na de landstitel doordat op de slotdag van de competitie het duel met Excelsior met 3-2 werd verloren. Na een mager seizoen (2007-2008) waarin AZ als elfde eindigde, antwoordden de Alkmaarders met een fantastische jaargang 2008-2009.

AFAS Stadion.
AFAS Stadion.

Landskampioen
Na de landstitel in 1981 werd AZ in 2009 opnieuw de beste club van Nederland. In het bekertoernooi bereikte de ploeg van Louis van Gaal de kwartfinale. AZ-spits Mounir El Hamdaoui werd met 23 doelpunten topscorer van Nederland. Na de behaalde landstitel vertrok Van Gaal naar Bayern München. Zijn opvolger werd Ronald Koeman.

Stijn Schaars met de kampioensschaal in 2009.
Stijn Schaars met de kampioensschaal in 2009.

Johan Cruijff Schaal
In zijn eerste officiële wedstrijd als trainer van AZ won Koeman direct de Johan Cruijff Schaal. Bekerwinnaar sc Heerenveen werd in de Amsterdam ArenA met 5-1 verslagen.

Dick Advocaat
In de Champions League eindigde AZ als laatste in een groep met Arsenal, Olympiakos Piraeus en Standard Luik. Koeman werd in december 2009 ontslagen. Dick Advocaat volgde hem op, in combinatie met zijn baan als bondscoach van België, en leidde AZ naar een vijfde plek in de competitie en opnieuw kwalificatie voor Europees voetbal.

Afscheid Dirk Scheringa
Eind oktober 2009 trad voorzitter Dirk Scheringa af. Juist in het jaar dat zijn club meedeed op het hoogste Europese niveau, de Champions League, moest hij zich door het faillissement van DSB Bank noodgedwongen terugtrekken bij zijn club. AZ nam op zaterdag 13 maart voor de aftrap van het thuisduel met RKC Waalwijk (6-2) officieel afscheid van de voormalige preses.

Dirk Scheringa neemt afscheid.
Dirk Scheringa neemt afscheid.

Verbeek, Stewart en AFAS
Nadat in de zomer van 2010 Directeur Voetbalzaken Marcel Brands naar PSV vertrok en Dick Advocaat bondscoach van Rusland werd, kwamen Earnest Stewart en trainer Gertjan Verbeek naar Alkmaar. Op 12 augustus 2010 presenteerde AZ het Leusdense AFAS Software als nieuwe hoofdsponsor. AFAS tekende een vijf jarig contract voor de naam op het stadion en een driejarig contract voor de naam op het shirt. Daarmee volgt het bedrijf BUKO op dat een half jaar shirtsponsor was na het DSB-debacle.

Gertjan Verbeek toont de nieuwe shirtsponsor: AFAS.
Gertjan Verbeek toont de nieuwe shirtsponsor: AFAS.

Gewoon weer Europees
Met een uitgedunde selectie - onder meer Mounir El Hamdaoui, Moussa Dembélé, David Mendes da Silva en Jeremain Lens vertrokken - eindigde AZ in het eerste jaar met hoofdtrainer Gertjan Verbeek knap op de vierde plaats in de Eredivisie. Daardoor kwalificeerde de club zich wederom 'gewoon' voor Europees voetbal. In Europa was de jonge ploeg in de barre omstandigheden in Oost-Europa niet opgewassen tegen BATE Borisov, Dynamo Kiev en FC Sheriff.

AZ Vrouwen
In de zomer van 2011 nam AZ afscheid van de succesvolle vrouwenafdeling, die na vier jaar ophield te bestaan. De AZ Vrouwen behaalden in 2008, 2009 en 2010 het landskampioenschap en pakten in 2011 de KNVB beker Vrouwen.

Opnieuw een topseizoen
Het tweede seizoen met hoofdtrainer Gertjan Verbeek begon voor AZ opnieuw met een leegloop van spelers: onder meer Stijn Schaars, Héctor Moreno en Kolbeinn Sigthórsson verlieten de club. Het weerhield AZ er niet van om zestien weken op de eerste plaats in de Eredivisie te staan, hoewel het seizoen uiteindelijk als vierde werd afgesloten. In de Europa League reikte de club tot de kwartfinale, door onderweg onder meer Anderlecht en Udinese uit te schakelen. Uiteindelijk was het Spaanse Valencia een horde te hoog. In de KNVB beker reikte AZ tot de halve finale waarin Heracles Almelo na verlenging te sterk was. In april 2012 werd het contract met hoofdsponsor AFAS Software opengebroken en verlengd tot 2017. Per 1 juli 2012 loste AZ de schuld aan de curator vroegtijdig af waardoor AZ vanaf dat moment de eigen bedrijfsvoering zonder beperkingen kon regelen.

Holman maakt thuis de winnende tegen Valencia: 2-1.
Holman maakt thuis de winnende tegen Valencia: 2-1.

KNVB beker
Het seizoen 2012-2013 begon voor AZ opnieuw met het verlies van enkele sterkhouders als Niklas Moisander, Rasmus Elm, Brett Holman en Simon Poulsen. In de voorronde van de Europa League werd AZ uitgeschakeld door het Russische Anzhi Makachkala, waardoor AZ pas voor de tweede keer in negen seizoenen de groepsfase van de Europa League niet wist te halen. AZ sloot het seizoen af met het winnen van de KNVB beker door in de finale PSV te verslaan: 2-1.

2013: AZ wint de KNVB beker.
2013: AZ wint de KNVB beker.

Kwartfinales
Onder leiding van Dick Advocaat, die het in oktober overnam van de ontslagen Gertjan Verbeek, bereikte AZ in de jaargang 2013-2014 opnieuw een fraaie prestatie in de Europa League. Voor de vierde keer in tien jaar stond AZ in de kwartfinales. Daarin bleek Benfica te sterk.

2015: AZ eindigt op de slotdag van de Eredivisie als derde
2015: AZ eindigt op de slotdag van de Eredivisie als derde

Derde van Nederland
Het seizoen 2014-2015 begon met een, inmiddels traditionele, leegloop. Spelers als Nick Viergever, Roy Beerens, Dirk Marcellis, Johann Berg Gudmundsson, Etiënne Reijnen en Erik Falkenburg lieten het AFAS Stadion achter zich. De van sc Heerenveen overgekomen Marco van Basten werd aangesteld als hoofdtrainer en onder anderen Guus Hupperts, Robert Mühren en Muamer Tankovic kwamen de selectie versterken. Nadat Van Basten vanwege fysieke ongemakken een stap terug deed, vond AZ via Alex Pastoor en Dennis Haar in John van den Brom haar nieuwe hoofdtrainer. Onder zijn leiding werd de Alkmaarse formatie op de laatste speeldag van de Eredivisie derde en dwong zo Europees voetbal af. Daarnaast braken exponenten van de AZ Jeugdopleiding Wesley Hoedt, Thom Haye, Dabney dos Santos, Derrick Luckas­sen en Ridgeciano Haps definitief door in het eerste elftal.

Topscorer van de Eredivisie
De club zag begin van het seizoen 2015-2016 basiskrachten zoals Nemanja Gudelj en Steven Berghuis vertrekken. Een aantal nieuwe spelers werd aan de selectie toegevoegd, waaronder Vincent Janssen. De spits kwam over van Almere City FC. Na een moeilijke eerste competitiehelft kwamen de Alkmaarders in het tweede deel van het seizoen op stoom. Janssen scoorde aan de lopende band en kroonde zich in mei met 27 goals tot topscorer van de Eredivisie. AZ eindigde uiteindelijk op de vierde plaats en stelde daarmee Europees voetbal veilig. Verder nam Max Huiberts in november 2015 het stokje van Directeur Voetbalzaken over van Earnest Stewart en werd Leeroy Echteld in januari 2016 de nieuwe assistent van coach John van den Brom. Echteld kwam over van de AZ Jeugdopleiding. Tot slot maakten jeugdspelers Achille Vaarnold, Thomas Ouwejan en Pantelis Hatzidiakos hun officiële debuut bij de hoofdmacht.

Bekerfinale
Belangrijke spelers als Vincent Janssen en Markus Henriksen vertrokken voor het seizoen 2016-2017 naar de Premier League. Na een seizoen met veel gelijke spelen eindigde AZ op de zesde plaats in de Eredivisie. In de Europa League werd knap overwinterd na een mooie overwinning in het AFAS Stadion op FC Zenit. Helaas bleek daarna Olympique Lyon veel te sterk in de zestiende finales. In het bekertoernooi werd voor de zesde keer in de clubhistorie de Bekerfinale behaald. Helaas bleek Vitesse hierin met 0-2 te sterk. Tot slot waren er nog de Play-offs. Na FC Groningen eenvoudig uitgeschakeld te hebben werd uiteindelijk na strafschoppen in de finale verloren van FC Utrecht.

Jongste debutant
Owen Wijndal debuteert op zaterdag 4 februari 2017 in de thuiswedstrijd tegen PSV (2-4). Met 17 jaar en 68 dagen is het product van de AZ Jeugdopleiding de jongste debutant ooit van de Alkmaarders. De top-3 ziet er als volgt uit:
1. Owen Wijndal (17 jaar, 68 dagen)
2. Sieme Zijm (17 jaar, 126 dagen) (debuut op 31 mei 1995)
3. Adam Maher (17 jaar, 148 dagen) (debuut op 15 december 2010)

Wijndal is met 17 jaar en 68 dagen de jongste AZ-debutant ooit.
Wijndal is met 17 jaar en 68 dagen de jongste AZ-debutant ooit.

Oude Kaas
Klik hier voor een overzicht van oud AZ-spelers in de rubriek Oude Kaas.

Bedenker van de clubkleuren
Bekijk hieronder een item over Henk van der Sluis, de spits die de clubkleuren bedacht.